Ψήφισμα του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Καταναλωτών

7.Οι ακόλουθες κατευθυντήριες γραμμές θα πρέπει να ισχύουν τόσο για την εγχώρια παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών αλλά και τις εισαγωγές.

8. Κατά την εφαρμογή των διαδικασιών ή τυχόν κανονισμών για την προστασία των καταναλωτών, θα πρέπει να δίνεται η δέουσα προσοχή στην εξασφάλιση της μη ύπαρξης εμποδίων για το διεθνές εμπόριο, όσο και της συνέπειας με τις διεθνείς υποχρεώσεις του εμπορίου.

Α. Φυσική ασφάλεια

9. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να θεσπίσουν ή να ενθαρρύνουν την υιοθέτηση των κατάλληλων μέτρων, συμπεριλαμβανομένων των νομικών συστημάτων, κανόνων ασφάλειας, εθνικών, διεθνών ή εθελοντικών προτύπων, αλλά και τη διατήρηση των αρχών ασφαλείας των προϊόντων, για να διασφαλίσουν ότι τα προϊόντα θα είναι ασφαλή υπό κανονικές συνθήκες χρήσης.

10. Κατάλληλες πολιτικές θα πρέπει να εξασφαλίζουν ότι τα προϊόντα που παράγονται από τους κατασκευαστές είναι ασφαλή υπό κανονικές συνθήκες χρήσης.
Οι υπεύθυνοι για την πώληση εμπορευμάτων στην αγορά, ιδίως οι προμηθευτές, εξαγωγείς, εισαγωγείς, έμποροι λιανικής πώλησης και άλλοι παρόμοιοι (εφεξής «διανομείς»), θα πρέπει να εξασφαλίζουν ότι, ενόσο είναι στην κατοχή τους τα αγαθά αυτά θα πρέπει να έιναι ασφαλή και κατάλληλα για χρήση κατά την αποθήκευση και ότι ενώ είναι στη φροντίδα τους δεν γίνουν επικίνδυνα λόγω λανθασμένου χειρισμού ή αποθήκευσης.
Οι καταναλωτές θα πρέπει να ενημερώνονται για την ορθή χρήση των αγαθών και για τους κινδύνους που απορρέουν από τη σκοπούμενη ή προβλέπόμενη υπό κανονικές συνθήκες χρήση. Σημαντικές πληροφορίες ασφαλείας θα πρέπει να δίνονται στους καταναλωτές μέσω διεθνώς κατανοητών συμβόλων, όπου είναι δυνατόν.

11. Κατάλληλες πολιτικές θα πρέπει να εξασφαλίζουν ότι οι κατασκευαστές ή διανομείς λάβουν γνώση των απρόβλεπτων κινδύνων και μετά που τα προϊόντα θα διατίθενται στην αγορά. Θα πρέπει να ενημερώνουν τις αρμόδιες αρχές και, ανάλογα με την περίπτωση, το κοινό χωρίς καθυστέρηση.
Οι κυβερνήσεις θα πρέπει επίσης να εξετάσουν τρόπους που να διασφαλίζουν ότι οι καταναλωτές ενημερώνονται δεόντως για τους εν λόγω κινδύνους.

12. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει, ενδεχομένως, να υιοθετήσουν πολιτικές σύμφωνα με τις οποίες, εάν ένα προϊόν βρεθεί να είναι ιδιαίτερα ανεπαρκείς και / ή να αποτελεί ένα ουσιαστικό και σοβαρό κίνδυνο για τον καταναλωτή, ακόμη και όταν χρησιμοποιείται σωστά, οι κατασκευαστές ή / και διανομείς να πρέπει να το αποσύρουν από την αγορά και να το επιδιορθώνουν ή να το τροποποιούν, ή να το αντικαταθηστούν με ένα άλλο προϊόν. Εαν αυτό δεν είναι δυνατό να γίνεται μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα, ο καταναλωτής θα πρέπει να αποζημιώνεται επαρκώς.

Β. Προώθηση και προστασία των οικονομικών συμφερόντων των καταναλωτών

13. Οι κυβερνητικές πολιτικές θα πρέπει να επιδιώξουν στο να επιτρέψουν στους καταναλωτές να αποκτήσουν μεγαλύτερο όφελος από τους οικονομικούς τους πόρους.
Θα πρέπει επίσης, να επιδιώξουν την επίτευξη των στόχων ικανοποιητικής παραγωγής αλλά και προτύπων απόδοσης, επαρκών μεθόδους διανομής, δίκαιες επιχειρηματικές πρακτικές, πληροφοριακό μάρκετινγκ και αποτελεσματική προστασία κατά των πρακτικών που θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά τα οικονομικά συμφέροντα των καταναλωτών και την άσκηση της επιλογής στην αγορά.

14. Οι κυβερνήσεις πρέπει να εντείνουν τις προσπάθειές τους για την πρόληψη πρακτικών που βλάπτουν τα οικονομικά συμφέροντα των καταναλωτών μέσω της διασφάλισης ότι οι κατασκευαστές, οι διανομείς και άλλοι που εμπλέκονται στην παροχή αγαθών και υπηρεσιών τηρούν τους καθιερωμένους νόμους και τα υποχρεωτικά πρότυπα. Οι οργανώσεις των καταναλωτών θα πρέπει να ενθαρρύνονται να παρακολουθούν αρνητικές πρακτικές, όπως η νοθεία των τροφίμων, οι ψευδείς ή παραπλανητικές αξιώσεις στο μάρκετινγκ και την εξυπηρέτηση αλλά και πιθανές απάτες.

15. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να αναπτύξουν, να ενισχύσουν ή να διατηρήσουν, ανάλογα με την περίπτωση, τα μέτρα που αφορούν τον έλεγχο των περιοριστικών και άλλων καταχρηστικών επιχειρηματικών πρακτικών οι οποίες μπορεί να είναι επιβλαβής για τους καταναλωτές, καθώς και τα μέσα για την εφαρμογή των εν λόγω μέτρων. Στο πλαίσιο αυτό, οι κυβερνήσεις θα πρέπει να καθοδηγούνται από τη δέσμευσή τους για τη Ρύθμιση μέσω συμφονιών σε πολυμερές επίπεδο στη βάση των Αρχών Δικαίου και των κανόνων για τον έλεγχο των συμπράξεων, που υιοθετήθηκαν από τη Γενική Συνέλευση με το ψήφισμα 35/63 της 5ης Δεκεμβρίου 1980.

16. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να θεσπίσουν ή να διατηρήσουν τις πολιτικές που καθιστούν σαφή την ευθύνη του παραγωγού να εξασφαλίζει ότι τα προϊόντα πληρούν τις εύλογες απαιτήσεις στην αντοχή, τη χρησιμότητα και την αξιοπιστία, και είναι κατάλληλα για τον σκοπό για τον οποίο προορίζονται, καθώς και ότι ο πωλητής θα πρέπει να πιστοποιεί ότι αυτές οι απαιτήσεις πληρούνται.                                                                                   Παρόμοιες πολιτικές θα πρέπει να ισχύουν για την παροχή των υπηρεσιών.

17. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να ενθαρρύνουν τον δίκαιο και αποτελεσματικό ανταγωνισμό, προκειμένου να παρέχουν στους καταναλωτές τη μεγαλύτερη δυνατή γκάμα επιλογής ανάμεσα σε προϊόντα και υπηρεσίες με το χαμηλότερο δυνατό κόστος.

18. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει, ενδεχομένως, να πιστοποιούν ότι οι κατασκευαστές και / ή οι λιανοπωλητές εξασφαλίζουν επαρκή διαθεσιμότητα αξιόπιστης εξυπηρέτησης μετά την πώληση και τα ανταλλακτικά.

19. Οι καταναλωτές θα πρέπει να προστατεύονται από συμβατικές καταχρήσεις τυποποιημένων συμβάσεων, που αποσκοπούν στον αποκλεισμό των βασικών δικαιωμάτων
τους μέσα στις ίδιες τις συμβάσεις.

20. Το διαφημιστικό μάρκετινγκ και οι πρακτικές πωλήσεων θα πρέπει να διέπονται από την αρχή της ίσης μεταχείρισης των καταναλωτών και πρέπει να πληρεί τις νομικές απαιτήσεις. Αυτό απαιτεί την παροχή των πληροφοριών που απαιτούνται για να μπορούν οι καταναλωτές να λαμβάνουν εμπεριστατωμένες και ανεξάρτητες αποφάσεις, καθώς και μέτρα που να εξασφαλίζουν ότι οι παρεχόμενες πληροφορίες είναι ακριβείς.

21. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να ενθαρρύνουν όλους τους ενδιαφερόμενους να συμμετάσχουν στην ελεύθερη ροή ορθών πληροφορίών σχετικά με όλες τις πτυχές
των καταναλωτικών προϊόντων.

22. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει, στο εθνικό τους πλαίσιο, να ενθαρρύνουν τη χάραξη και την εφαρμογή από τις επιχειρήσεις, σε συνεργασία με τις οργανώσεις των καταναλωτών, των κωδίκων του μάρκετινγκ και άλλες επιχειρηματικές πρακτικές για να εξασφαλιστεί η επαρκής προστασία των καταναλωτών. Οι εθελοντικές συμφωνίες μπορούν επίσης να καθοριστούν από κοινού από τις επιχειρήσεις, τις οργανώσεις καταναλωτών και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη. Οι κώδικες αυτοί θα πρέπει να λαμβάνουν επαρκή δημοσιότητα.

23. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να επανεξετάζουν τακτικά τη νομοθεσία σχετικά με τα μέτρα και σταθμά και να αξιολογούν την επάρκεια του μηχανισμού για την εφαρμογή της.

Γ. Πρότυπα για την ασφάλεια και την ποιότητα των καταναλωτικών αγαθών και υπηρεσιών

24. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει, ανάλογα με την περίπτωση, να εκπονούν ή να προωθούν την εκπόνηση και την εφαρμογή των προτύπων, εθελοντικών και άλλών, σε εθνικό και διεθνές επίπεδο για την ασφάλεια και την ποιότητα των αγαθών και των υπηρεσιών και να τους δίνουν τη δέουσα δημοσιότητα.
Τα εθνικά πρότυπα και κανονισμοί για την ασφάλεια των προϊόντων και την ποιότητα θα πρέπει να επανεξετάζονται σε τακτά χρονικά διαστήματα, προκειμένου να εξασφαλιστεί η συμμόρφωσή τους, όπου είναι δυνατόν, με τα γενικώς αποδεκτά διεθνή πρότυπα.

25. Όταν ένα πρότυπο χαμηλότερο από το γενικά αποδεκτό διεθνές πρότυπο εφαρμόζεται λόγω των τοπικών οικονομικών συνθηκών, θα πρέπει να γίνεται κάθε προσπάθεια για να αναβαθμιστεί το συντομότερο δυνατό.

26. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να ενθαρρύνουν και να εξασφαλίσουν τη διαθεσιμότητα των εγκαταστάσεων για να ελέγχουν και να πιστοποιούν την ασφάλεια, την ποιότητα και την απόδοση των βασικών καταναλωτικών αγαθών και υπηρεσιών.

Δ. εγκαταστάσεις διανομής για βασικών καταναλωτικών αγαθών και υπηρεσιών

27. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει, ενδεχομένως, να εξετάσουν:

(Α) Την υιοθέτηση ή τη διατήρηση πολιτικών που εξασφαλίζουν την αποτελεσματική διανομή αγαθών και υπηρεσιών προς τους καταναλωτές. Ανάλογα με την περίπτωση, συγκεκριμένες πολιτικές πρέπει να θεωρούνται ότι εξασφαλίζουν τη διανομή βασικών αγαθών και υπηρεσιών, όπου η κατανομή αυτή τίθεται σε κίνδυνο, όπως θα μπορούσε να συμβεί ιδιαίτερα σε αγροτικές περιοχές. Οι πολιτικές αυτές θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν υποστήριξη για τη δημιουργία της κατάλληλης αποθήκευσης, εγκαταστάσεις λιανικού εμπορίου σε αγροτικά κέντρα, κίνητρα αυτοβοήθειας για τους καταναλωτές και τον καλύτερο έλεγχο των συνθηκών υπό τις οποίες τα βασικά αγαθά και υπηρεσίες παρέχονται σε αγροτικές περιοχές.

(Β) Ενθάρρυνση της δημιουργίας καταναλωτικών συνεταιρισμών και των σχετικών εμπορικών δραστηριοτήτων, καθώς και πληροφορίες σχετικά με αυτές, ιδιαίτερα στις αγροτικές περιοχές.

Ε. Μέτρα που επιτρέπουν στους καταναλωτές να λαμβάνουν αποζημίωση

28. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να θεσπίσουν ή να διατηρήσουν νομικά ή / και διοικητικά μέτρα για να επιτρέψουν στους καταναλωτές ή, ανάλογα με την περίπτωση, στις σχετικές οργανώσεις, να διεκδικήσουν αποζημίωση μέσω της επίσημης διαδικασίας που είναι ταχεία, δίκαιη, φθηνή και προσιτή. Οι διαδικασίες αυτές πρέπει να λαμβάνουν ιδιαίτερα υπόψη τις ανάγκες των χαμηλού εισοδήματος καταναλωτών.

29. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να ενθαρρύνουν όλες τις επιχειρήσεις για την επίλυση των διαφορών των καταναλωτών σε μια δίκαιη, ταχεία μέθοδο, καθώς και για τη δημιουργία εθελοντικών μηχανισμών, συμπεριλαμβανομένης της παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών και άτυπες διαδικασίες παραπόνων, η οποία μπορεί να παρέχει βοήθεια στους καταναλωτές.

30. Πληροφορίες για τα διαθέσιμα ένδικα μέσα και άλλες διαδικασίες επίλυσης των διαφορών θα πρέπει να διατίθενται στους καταναλωτές.

ΣΤ. Τα προγράμματα εκπαίδευσης και πληροφόρησης

31. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να αναπτύξουν ή να ενθαρρύνουν την ανάπτυξη της γενικής εκπαίδευσης των καταναλωτών και ενημερωτικά προγράμματα, λαμβάνοντας υπόψη τις πολιτιστικές παραδόσεις των εν λόγω ατόμων. Στόχος των προγραμμάτων αυτών είναι να επιτρέψει στους ανθρώπους να ενεργούν ως καταναλωτές χωρίς διακρίσεις, να μπορούν να κάνουν μια ενημερωμένη επιλογή των αγαθών και των υπηρεσιών, και γνώση των δικαιωμάτων και των ευθυνών τους. Κατά την ανάπτυξη αυτών των προγραμμάτων, ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στις ανάγκες των μειονεκτούντων καταναλωτών, τόσο στις αγροτικές όσο και στις αστικές περιοχές, συμπεριλαμβανομένων καταναλωτών με χαμηλό εισόδημα και τα άτομα με χαμηλά ή ανύπαρκτα επίπεδα αλφαβητισμού.

32. Η εκπαίδευση των καταναλωτών θα πρέπει, ενδεχομένως, να αποτελέσει αναπόσπαστο μέρος του βασικού προγράμματος σπουδών του εκπαιδευτικού συστήματος, κατά προτίμηση ως συστατικό των υπαρχόντων θεμάτων.

33. Τα προγράμματα εκπαίδευσης και ενημέρωσης των καταναλωτών θα πρέπει να καλύπτουν τέτοιες σημαντικές πτυχές της προστασίας των καταναλωτών ως εξής:

(Α) την υγεία, τη διατροφή, την πρόληψη των τροφιμογενών νόσων και της νοθείας των τροφίμων,

(Β) Κίνδυνοι από το προϊόν,

(Γ) Η σήμανση των προϊόντων,

(Δ) Η σχετική νομοθεσία για το πώς να λάβει αποζημίωση, καθώς και τους οργανισμούς και τις οργανώσεις για την προστασία των καταναλωτών,

(Ε) Πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα και σταθμά, τις τιμές, την ποιότητα, πιστωτικές συμφωνίες και η διαθεσιμότητα των βασικών αναγκών

και

(Στ) Ανάλογα με την περίπτωση, τη ρύπανση και το περιβάλλον.

34. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να ενθαρρύνουν τις οργανώσεις καταναλωτών και άλλες ενδιαφερόμενες ομάδες, συμπεριλαμβανομένων των μέσων μαζικής ενημέρωσης, να αναλάβουν την εκπαίδευση και την ενημέρωση των προγραμμάτων, ιδίως προς όφελος των ατόμων με χαμηλό εισόδημα, των καταναλωτών στις αγροτικές και αστικές περιοχές.

35. Οι επιχειρήσεις πρέπει, ανάλογα με την περίπτωση, να αναλαμβάνουν ή να συμμετέχουν σε πραγματική και σχετική εκπαίδευση των καταναλωτών και ενημερωτικά προγράμματα.

36. Λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη να επιτευχθεί αύξηση της γώσης στις αγροτικές περιοχές και στους αναλφάβητους καταναλωτές, οι κυβερνήσεις θα πρέπει, ανάλογα
με την περίπτωση, να αναπτύξουν ή να ενθαρρύνουν την ανάπτυξη προγραμμάτων ενημέρωσης των καταναλωτών στα μέσα μαζικής ενημέρωσης.

37. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να οργανώνουν ή να ενθαρρύνουν προγράμματα κατάρτισης για τους εκπαιδευτικούς, επαγγελματίες των μέσων ενημέρωσης και τους συμβούλους των καταναλωτών, ώστε να μπορέσουν να συμμετάσχουν στην ενημέρωση των καταναλωτών και των εκπαιδευτικών προγραμμάτων.

Μέτρα που αφορούν σε συγκεκριμένες περιοχές

38. Στην προώθηση των συμφερόντων των καταναλωτών, ιδίως στις αναπτυσσόμενες χώρες, οι κυβερνήσεις θα πρέπει, ενδεχομένως, να δώσουν προτεραιότητα σε περιοχές με βασικές ανησυχίες για την υγεία του καταναλωτή, όπως είναι η τροφή, το νερό και τα φαρμακευτικά προϊόντα. Οι πολιτικές θα πρέπει να διασφαλίζουν και να ενθαρρύνουν τον έλεγχο της ποιότητας των προϊόντων, επαρκείς και ασφαλείς εγκαταστάσεις διανομής, την τυποποιημένη διεθνή σήμανση και πληροφορίες, καθώς και την εκπαίδευση και ερευνητικά προγράμματα σε αυτούς τους τομείς.

39. Τρόφιμα. Κατά τη χάραξη εθνικών πολιτικών και προγραμμάτων σε σχέση με τα τρόφιμα, οι κυβερνήσεις θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την ανάγκη όλων των καταναλωτών για την ασφάλεια των τροφίμων και θα πρέπει να στηρίξουν στο μέτρο του δυνατού, την υιοθέτηση προτύπων από τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών και την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, στη βάση του Codex Alimentarius, ή, άλλα γενικώς αποδεκτά διεθνή πρότυπα διατροφής. Οι κυβερνήσεις πρέπει να διατηρήσουν, να αναπτύξουν ή να βελτιώσουν τα μέτρα ασφάλειας των τροφίμων, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων,
των κριτηρίων ασφάλειας, τα πρότυπα των τροφίμων και των διατροφικών απαιτήσεων και την αποτελεσματική παρακολούθηση, τον έλεγχο και την αξιολόγηση των μηχανισμών.

40. Νερό. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει, στο πλαίσιο των αρχών και των στόχων που καθορίζονται για τη Δεκαετία Διεθνούς Ύδρευσης και Καθαριότητας, να διαμόρφωσουν,
τη διατήρηση ή ενίσχυση των εθνικών πολιτικών για τη βελτίωση της προσφοράς, τη διανομή και την ποιότητα του νερού για πόση. Η δέουσα προσοχή πρέπει να δοθεί στην επιλογή των κατάλληλων επιπέδων των υπηρεσιών, την ποιότητα και την τεχνολογία, την ανάγκη για προγράμματα εκπαίδευσης και τη σημασία της συμμετοχής της κοινότητας.

41. Φάρμακα. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να αναπτύξουν ή να διατηρήσουν επαρκή πρότυπα, διατάξεις και κατάλληλων ρυθμιστικών συστημάτων για τη διασφάλιση της ποιότητας και την κατάλληλη χρήση των φαρμακευτικών προϊόντων μέσω της ολοκληρωμένης εθνικής πολιτικής για τα φάρμακα η οποία θα μπορούσε να αντιμετωπίσει, μεταξύ άλλων, την προμήθεια, τη διανομή, την παραγωγή, τις συμφωνίες αδειοδότησης, τα συστήματα ταξινόμησης και την ύπαρξη αξιόπιστων πληροφοριών σχετικά με τα φαρμακευτικά προϊόντα. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να λαμβάνουν ιδιαίτερα υπόψη το έργο και τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τα φαρμακευτικά προϊόντα. Η χρήση του συστήματος πιστοποίησης του εν λόγω οργανισμού σχετικά με την ποιότητα των φαρμακευτικών προϊόντων που διακινούνται στο διεθνές εμπόριο και άλλα διεθνή συστήματα πληροφοριών για τα φαρμακευτικά προϊόντα θα πρέπει να ενθαρρύνονται. Θα πρέπει επίσης να λαμβάνονται, κατά περίπτωση, για την προώθηση της χρήσης των διεθνών κοινών ονομασιών, για τα φάρμακα, με βάση το έργο που επιτελέστηκε από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.

42. Εκτός από τους τομείς προτεραιότητας που αναφέρονται ανωτέρω, οι κυβερνήσεις θα πρέπει να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα σε άλλους τομείς, όπως τα φυτοφάρμακα και τα χημικά προϊόντα σε σχέση, ανάλογα με την περίπτωση, με τη χρήση τους στην παραγωγή και την αποθήκευση τους, λαμβάνοντας υπόψη τις σχετικές πληροφορίες για την υγεία και το περιβάλλον. Οι κυβερνήσεις μπορούν να απαιτήσουν από τους παραγωγούς να παρέχουν πληροφορίες που να περιλαμβάνονται στις ετικέτες των προϊόντων.